الشريف المرتضى

مقدمهء مصحح 13

الذريعة إلى أصول الشريعة

استخراج سهام الفرائض » را بايد نام برد . در كتب اماميه از نظرات أو بسيار نقل شده است « 1 » . 6 - « أبو عبد اللّه جعفر بن محمد الدوريستي » « 2 » كه از طريق قراءت روايت بر مفيد ومرتضى شاگردى آنان نموده است « 3 » . أو داراى كتبي است كه از جمله آنها است : « كتاب الكفاية في العبادات » و « كتاب الاعتقادات » و « كتاب الرد على الزيدية » « 4 » . 7 - « يعقوب بن إبراهيم الفقيه البيهقي » كه ديوان سيد را به اجازهء أو در سال 404 روايت كرده است « 5 » . سيد مرتضى شاگردان بسيار ديگرى نيز داشته كه برخى از آنان را صاحب « أدب المرتضى » در پاورقى ص 120 كتاب خود ذكر كرده است ( رجوع شود ) . آثار علمي وأدبي مرتضى : براي سيد مرتضى حدود هشتاد اثر علمي وأدبي ذكر شده كه در اين مقدمه بر آنچه صاحب أدب المرتضى ذكر كرده اقتصار ميشود : 1 - « الانتصار » : كتابي است در فقه متضمن احكامى كه قطعا ويا ظنا اماميه در آنها منفردند ، اين كتاب دو مرتبه در إيران چاپ سنگى شده است : يكى در سال 1275 در ضمن « الجوامع الفقهية » وديگرى در سال 1315 بطور جداگانه . در مقدمهء كتاب آمده است كه : « وبعد فانى محتمل ما رسمته الحضرة السامية الوزيرية العميدية « 6 » - ادام اللّه سلطانها وأعلى شأنها - من بيان المسائل الفقهية التي يشنع بها الامامية وادعى عليهم فيها مخالفة الاجماع وأكثرها يوافق فيها الشيعة غيرهم من العلماء والفقهاء المتقدمين والمتأخرين ، وما ليس لهم فيه موافق فعليه من الأدلة الواضحة والحجج اللائحة ما يغنى عن وفاق الموافق ولا يوحش معه خلاف المخالف » . اين كتاب بر بيش از 319 مسألهء فقهى مشتمل است .

--> ( 1 ) - رجوع شود به تاريخ يافعى حوادث 399 وروضات الجنات ص 552 ، ومقدمهء بحار الأنوار وريحانة الأدب ج 3 ص 352 وكتب ديگر . ( 2 ) - بضم دال وسكون واو وراء وياء مفتوحه وسين ساكنه ، وچنانكه در معجم البلدان مذكور است از قراء رى ، وبه آن منسوب است « عبد اللّه بن جعفر بن محمد بن موسى بن جعفر أبو محمد الدوريستي » . ( 3 ) - در روايات با واسطه راوي بايد داراى مستندى باشد كه به استناد آن بتواند روايت را از راوي قبل از خود نقل كند ، ومستند يكى از چند چيز ميتواند باشد : 1 - شنيدن روايت از خود راوي ، 2 - خواندن روايت بر أو ، 3 - اجازهء روايت كتاب أو از أو ، ومقصود از عبارت متن قسم دوم است . ( 4 ) - روضات الجنات ص 144 . ( 5 ) - أدب المرتضى ص 120 نقل از مقدمهء ديوان مرتضى مخطوط . ( 6 ) - صاحب أدب المرتضى گويد : برحسب اعتقاد من مقصود عميد الدولة أبو سعد « محمد بن الحسين بن عبد الرحيم » در گذشته به سال 439 است ، نه أبو منصور « محمد بن منصور » ملقب به عميد الملك كندرى نيشابورى متوفى به سال 456 ( پاورقى ص 133 ملاحظه شود ) .